Soms is een beetje meer afstand juist wat nodig is om dichter bij elkaar te komen.
Drie weken zijn we nu onderweg op onze nieuwe locatie. Als mensen mij vragen hoe het gaat, is mijn antwoord eerlijk. Nee, nog niet zoals het zou moeten. Maar gaat het beter? Zeker. En dat is misschien wel de belangrijkste constatering. Verandering laat zich nu eenmaal niet afdwingen. Ze vraagt tijd, geduld en de bereidheid om elke dag opnieuw te kijken wat wél werkt.
Wat mij hoop geeft, is de inzet van alle collega’s die de afgelopen weken hebben gewerkt. Samen zijn we aan het zoeken hoe we deze nieuwe situatie zo goed mogelijk kunnen vormgeven. We proberen uit, evalueren, stellen bij en helpen elkaar waar dat kan. Niet omdat we alle antwoorden al hebben, maar omdat we allemaal in de zorg werken met hetzelfde doel: dat daggasten zich prettig en veilig voelen.
De afgelopen weken viel mij iets op tijdens de middagen in de tuin. We zitten dan met verschillende groepen bewoners aan één grote tafel. Een prachtig gezicht, want samen buiten zijn doet mensen goed. Tegelijkertijd zag ik ook iets anders. Er zijn bewoners die graag vertellen en gehoord willen worden. Maar er zijn ook bewoners die veel stiller zijn. Zij vragen niet om aandacht, maar willen wel gezien worden. Soms worden zij, zonder dat iemand het zo bedoelt, letterlijk en figuurlijk overstemd.
Aan het einde van mijn dienst afgelopen vrijdag bleef die gedachte hangen. Misschien hoeven we mensen niet te veranderen, maar mogen we wel anders naar de omgeving kijken. Wat zou er gebeuren als we buiten niet één grote tafel neerzetten, maar twee ronde tafels? Dicht genoeg bij elkaar om de verbondenheid te behouden, maar met net genoeg ruimte zodat bewoners zelf kunnen kiezen waar zij willen zitten. Niet om groepen uit elkaar te halen, maar om ruimte te geven aan verschillen. Misschien ontstaat er dan meer rust, meer ruimte voor ieder gesprek en uiteindelijk een fijnere middag voor iedereen.
In de ouderenzorg weten we dat gedrag vaak een vorm van communicatie is. Zeker bij mensen met dementie of niet-aangeboren hersenletsel vertelt gedrag ons vaak meer over wat iemand nodig heeft dan over wie iemand is. Dat vraagt van ons dat we niet alleen naar het gedrag kijken, maar ook naar de omgeving waarin dat gedrag ontstaat. Soms zit de verandering niet in de mens, maar in de manier waarop wij de situatie inrichten. Een kleine aanpassing kan een wereld van verschil maken.
Misschien is dat wel de mooiste les van de afgelopen drie weken. Niet alles hoeft vandaag perfect te zijn. Als we iedere dag een klein beetje beter begrijpen wat mensen nodig hebben en de moed hebben om iets nieuws te proberen, bouwen we stap voor stap aan een plek waar iedereen zich thuis mag voelen.
Opmerkingen