Welk bord is nu eigenlijk belangrijk?
Tijdens mijn vakantie op Lanzarote kwam ik een rotonde tegen die me even liet twijfelen aan mijn richtingsgevoel. Overal stonden verkeersborden. Voor links, rechts, voorrang, snelheid en afslagen. Zoveel informatie bij elkaar dat ik even niet meer wist waar ik als eerste naar moest kijken. Ik maakte er een foto van omdat ik het een bijzonder gezicht vond. Afgelopen week moest ik ineens weer aan die foto denken.
Dinsdagmorgen volgde ik een online informatiebijeenkomst van IMOZ over de opleiding Gespecialiseerd Verzorgende Gerontopsychiatrie (GVGP). Ik was vooraf al enthousiast, maar na afloop eigenlijk nog meer. Wat mij direct aansprak, is dat bij IMOZ belevingsgerichte zorg centraal staat. Niet de ziekte staat voorop, maar de mens achter het gedrag. Wie is iemand? Wat heeft iemand meegemaakt? Wat geeft betekenis aan zijn leven? Dat sluit precies aan bij hoe ik als verzorgende naar zorg probeer te kijken.
Tijdens de bijeenkomst kwamen uitspraken voorbij die bleven hangen. Bijvoorbeeld: "Probleemgedrag begint vaak waar contact verloren gaat." En: "Niemand is een klier voor zijn plezier." Hoe langer ik erover nadacht, hoe meer ik die rotonde weer voor me zag. Want ook in de ouderenzorg krijgen we dagelijks een overvloed aan signalen. Gedrag, emoties, familieverhalen, rapportages en verwachtingen. Alles lijkt belangrijk. Maar waar kijk je als eerste naar?
Ik moest denken aan een daggast die veel onrust bracht in de groep. Lange tijd keek ik vooral naar het gedrag dat ik zag. Totdat ik hem een keer uit de groep haalde en we samen rustig een kop koffie gingen drinken. Geen activiteit, geen drukte, geen verwachtingen. Gewoon even één op één contact. Binnen enkele minuten zag ik de spanning verdwijnen en werd hij merkbaar rustiger. Het gedrag was eigenlijk niet veranderd. Wat veranderde, was mijn manier van kijken.
Misschien is dat wel wat mij zo aanspreekt in deze opleiding. Niet alleen leren kijken naar de ander, maar ook naar mezelf. In de zorg ben je namelijk zelf het belangrijkste instrument dat je hebt. Wanneer een daggast niet mee wil doen of weerstand laat zien, merk ik regelmatig dat ik zelf te snel ga. Dat ik al drie stappen verder ben, terwijl de ander nog bij de eerste staat. Vaak vraagt dat niet om een andere aanpak van de daggast, maar om meer geduld van mij.
Maar draait goede zorg uiteindelijk wel om dezelfde vraag als die rotonde op Lanzarote: niet welk bord het hardst roept om aandacht, maar welk bord op dat moment echt belangrijk is.
Ik heb in ieder geval ontzettend veel zin om deze nieuwe weg in te slaan.
Broeder Bartje
Opmerkingen