Comfortabel worden in het oncomfortabele

De afgelopen weken hebben mij iets geleerd waar ik eigenlijk liever niet achter was gekomen. Door de verhuizing naar een andere locatie, het werken op verschillende plekken en alle nieuwe indrukken merkte ik dat ik voortdurend op zoek was naar houvast. Op zichzelf waren het geen grote veranderingen, maar juist de optelsom ervan vroeg meer van mij dan ik had verwacht. Het zette me aan het denken. Ik ontdekte opnieuw dat ik niet zo comfortabel ben in het oncomfortabele. Misschien hoort dat ook wel een beetje bij wie ik ben. Ik houd van overzicht, van verbinding en van weten waar ik aan toe ben. Als dat even ontbreekt, kost me dat energie. Tegelijkertijd voel ik dat daar ook mijn groeiruimte ligt. Niet door te verlangen naar een leven zonder verandering, maar door te leren dat ongemak niet iets is wat ik hoef weg te nemen. Misschien mag ik er gewoon iets meer in leren vertrouwen.

Tijdens mijn opleiding vertelde mijn docent Vincent over de Window of Tolerance. Dat beeld is me altijd bijgebleven. Ieder mens heeft een venster waarin spanning en veranderingen goed te dragen zijn. Binnen dat venster blijven we nieuwsgierig, kunnen we nadenken en blijven we verbonden met de mensen om ons heen. Maar wanneer er veel tegelijk gebeurt, stappen we soms ongemerkt buiten dat venster. Dan reageren we anders dan we van onszelf gewend zijn. We raken sneller vermoeid, worden prikkelbaar of trekken ons juist terug. Niet omdat we tekortschieten, maar omdat ons lichaam en onze geest tijd nodig hebben om zich opnieuw aan te passen. Alleen al het begrijpen van dat proces gaf mij rust. Het hielp me beseffen dat wat ik voelde niet vreemd was, maar heel menselijk.

Juist die gedachte bracht me bij de ouderen voor wie wij iedere dag mogen zorgen. Want hoe vaak staan wij eigenlijk stil bij alles wat wij van hen vragen? Een verhuizing naar een zorglocatie, nieuwe medewerkers, een ander dagritme, het verlies van gezondheid, van een partner of van het huis waarin een heel leven aan herinneringen ligt opgeslagen. Voor veel ouderen zijn veranderingen geen bewuste keuze, maar iets wat hen overkomt. Hoe vaak bevinden zij zich buiten hun eigen Window of Tolerance, zonder dat ze de woorden hebben om uit te leggen wat er in hen omgaat?

Dat besef maakt dat ik met andere ogen naar gedrag kijk. Achter onrust zit niet altijd onwil. Achter boosheid schuilt soms angst. En achter stilte gaat regelmatig een verhaal schuil dat wij niet meteen zien. Misschien is dat wel de kern van goede ouderenzorg: niet als eerste het gedrag willen veranderen, maar proberen te begrijpen wat iemand nodig heeft om zich weer veilig te voelen. Soms zit dat niet in een oplossing, maar in iets heel kleins. Een vertrouwd gezicht, een luisterend oor of iemand die even blijft zitten zonder haast.

Deze periode heeft mij daarom niet alleen iets geleerd over mijn werk, maar vooral over mijzelf. Ik merk dat ik wil groeien in het comfortabel worden met het oncomfortabele. Niet omdat ik denk dat verandering ooit gemakkelijk wordt, maar omdat ik geloof dat mijn leven er lichter van wordt wanneer ik minder hoef te vechten tegen de onzekerheid die er soms gewoon bij hoort. Misschien maakt die groei mij uiteindelijk ook een betere zorgprofessional. Want wie zijn eigen kwetsbaarheid durft te ontmoeten, herkent die vaak ook sneller bij een ander. En misschien begint goede zorg wel precies daar.